Weigel: critici van Regensburger rede moeten ongelijk toegeven


a8a00919b0728c3df39d234e974db40c_218c95c4ab268ff1fa2492f1d311d298Toen paus Benedictus op 12 september 2006 zijn Regensburger rede uitsprak, viel de hele wereld over hem heen.

Dat kwam door de woorden van een Byzantijnse keizer die de paus erin aanhaalde: “Laat mij zien wat Mohammed voor nieuws heeft gebracht en je zult er alleen slechte en onmenselijke dingen vinden, zoals zijn gebod om het geloof dat hij predikte te verspreiden met het zwaard.” Volgens de geciteerde keizer moet een redelijk mens op de rede vertrouwen, ook in de godsdienstige dialoog, omdat God zelf redelijk is.

Voor de “schare van onafhankelijke geesten in de wereldpers”, zoals George Weigel deze week sarcastisch schrijft in een column op First Things, werd de Regensburger rede gepresenteerd als een ‘uitglijder’ van paus Benedictus. Maar wie de rede zelf las, had kunnen zien dat Benedictus XVI “met de precisie van een geleerde” twee sleutelvragen behandelde “waarvan de beantwoording de burgeroorlog binnen de islam diepgaand zou beïnvloeden – een oorlog waarvan de uitslag zal bepalen of de islam van de 21e eeuw veilig zal zijn voor diens eigen aanhangers en veilig voor de wereld.”

De eerste vraag betrof de godsdienstvrijheid. Zouden moslims binnen hun eigen spirituele en intellectuele bronnen islamitische argumenten kunnen vinden voor religieuze verdraagzaamheid (daarbij inbegrepen verdraagzaamheid jegens wie van geloof veranderen)? Die gewenste ontwikkeling zou kunnen leiden tot een completere islamitische theorie van godsdienstvrijheid, suggereerde de paus.

De tweede vraag ging over de wijze waarop aan islamitische samenlevingen nieuw vorm gegeven zou kunnen worden. Zijn er voor moslims argumenten te vinden voor het maken van een onderscheid tussen religieus en politiek gezag in een rechtvaardige staat? “Die al even gewenste ontwikkeling zou een samenleving van moslims van zichzelf humaner maken en minder riskant voor hun buren”, in het bijzonder als die gekoppeld zou worden aan een nieuw ontwikkelde religieuze verdraagzaamheid. Op die twee punten zou een interreligieuze dialoog tussen katholieken en moslims zich moeten concentreren, aldus Benedictus.

De katholieke Kerk heeft haar eigen problemen gehad, erkende de paus, met het vinden van haar rol in een seculiere staat die zich baseert op een grondwet. De Kerk kan daarbinnen een sleutelrol spelen in de burgerlijke samenleving, maar niet direct in de regering. Het katholicisme heeft die rol ten slotte opgepakt, niet door te zwichten voor seculiere politieke filosofie, maar door gebruik te maken van wat het van de politieke moderniteit heeft geleerd. Van daaruit heeft het de eigen traditie opnieuw onderzocht om daarin elementen van het eigen denken te vinden over geloof, godsdienst en samenleving. Daarmee kon de Kerk haar eigen leer over een rechtvaardige samenleving voor de toekomst ontwikkelen.

Is een dergelijk ‘onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma’ ook voor de islam mogelijk? Dat was de Big Question van de Regensburger rede, aldus Weigel. “Het is een tragedie van historische afmetingen dat de vraag eerst werd misverstaan en vervolgens genegeerd.” De gevolgen zijn duidelijk in het Midden Oosten: “In het decimeren van oude christelijke gemeenschappen; in barbaarsheden die een schijnbaar niet meer te shockeren Westen hebben geshockeerd, zoals de kruisiging en onthoofding van christenen; in wankelende staten; in de versplinterde hoop dat het Midden-Oosten van de 21ste eeuw zou kunnen herstellen van zijn uiteenlopende culturele en politieke ziektes en een weg zou vinden naar een menselijkere toekomst.”

“Benedictus XVI zal, daarvan ben ik overtuigd, geen genoegen scheppen in het gelijk dat de geschiedenis aan zijn Regensburger rede geeft. Maar de critici van 2006 zouden wel eens hun geweten mogen onderzoeken over de smaad waarmee zij hem acht jaar geleden overlaadden. Toegeven dat ze fout zaten in 2006 zou een nuttige eerste stap zijn in het aanpakken van hun onwetendheid omtrent de intra-islamitische burgeroorlog die de vrede van de wereld in de 21e eeuw ernstig bedreigt.”

Bron:  http://www.katholieknieuwsblad.nl/nieuws/weigel-critici-van-regensburger-rede-moeten-ongelijk-toegeven


Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s